Chăm sóc cha mẹ già bị lẫn là chặng đường được vun đắp bằng tình yêu thương, nhưng sự mệt mỏi lại đến rất âm thầm. Ban đầu chỉ là vài đêm mất ngủ vì lo cho cha mẹ. Rồi đến những lần vội vã, cáu gắt trong sinh hoạt hằng ngày. Đến một lúc, bạn nhận ra mình đã kiệt sức khi không còn đủ kiên nhẫn để trả lời cùng một câu hỏi từ cha mẹ.
Nếu đang ở trong hoàn cảnh này, bạn hãy yên tâm rằng mình không đơn độc. Việc chăm sóc cha mẹ già bị suy giảm trí nhớ vốn đòi hỏi rất nhiều sức lực lẫn sự kiên nhẫn. Bài viết dưới đây của Hạnh Phúc Viên sẽ giúp bạn nhận biết các dấu hiệu quá tải và tìm ra giải pháp san sẻ công việc hiệu quả, giúp duy trì sức khỏe cho bản thân để đồng hành lâu dài cùng đấng sinh thành.
Vì sao chăm sóc cha mẹ già bị Alzheimer dễ kiệt sức?
Khác với những đợt ốm ngắn ngày, hội chứng sa sút trí tuệ hay bệnh Alzheimer thường kéo dài nhiều năm. Quá trình chăm sóc đúng cách giúp cha mẹ sinh hoạt ổn định và giữ chất lượng cuộc sống tốt hơn. Tuy nhiên, điều này cũng đặt ra bài toán về sự bền bỉ cho người nuôi dưỡng.
Ngoài thời gian, có mấy điều khiến người chăm mệt hơn hẳn.
- Câu hỏi lặp lại cả ngày. Mẹ hỏi con ăn cơm chưa đến năm lần trong một giờ, và lần nào con cũng phải trả lời như lần đầu.
- Không ngủ trọn đêm. Nhiều người bệnh thức dậy lúc nửa đêm, đi lại, mở cửa, đòi về nhà cũ.
- Thay đổi tính tình. Người cha hiền lành bỗng nghi con lấy tiền, quát người giúp việc, không chịu tắm.
- Mất dần người thân ngay trước mắt. Có hôm cha không nhận ra con. Nỗi buồn này khó gọi tên nhưng rất nặng nề.
Thêm vào đó, người chăm thường là một người con vừa đi làm, vừa chăm cha mẹ, vừa lo cho con nhỏ. Áp lực của người chăm sóc người sa sút trí tuệ vì vậy chồng lên nhiều lớp cùng lúc.
Dấu hiệu kiệt sức khi chăm người bệnh Alzheimer
Bạn hãy đọc bảng sau và đếm xem mình có bao nhiêu dấu hiệu đã kéo dài hơn hai tuần.
| Nhóm dấu hiệu | Biểu hiện thường gặp |
| Cơ thể | Mệt cả khi vừa ngủ dậy, đau đầu, đau lưng, ốm vặt liên tục |
| Giấc ngủ | Khó ngủ, ngủ chập chờn, tỉnh giấc lúc nửa đêm dù người bệnh đang ngủ yên |
| Cảm xúc | Dễ cáu, dễ khóc, thấy tội lỗi khi muốn nghỉ ngơi, có lúc giận cả người bệnh |
| Sinh hoạt | Bỏ bữa, bỏ hẹn bạn bè, bỏ cả lịch khám sức khỏe của chính mình |
| Suy nghĩ | Thấy không ai hiểu mình, thấy mọi thứ sẽ mãi như vậy |
Có từ ba nhóm trở lên là lúc bạn cần dừng lại và tìm người san sẻ. Nếu bạn buồn bã kéo dài, mất hứng thú với mọi thứ hoặc có lúc nghĩ đến chuyện làm hại bản thân, hãy đi khám bác sĩ ngay. Người chăm sóc cũng có thể bị trầm cảm và cần được giúp đỡ như bất kỳ ai. Nhiều dấu hiệu trong bài trầm cảm ở người cao tuổi cũng đúng với người chăm.

Chia việc trong nhà trước khi tìm người ngoài
Cách san sẻ đầu tiên nằm ngay trong gia đình. Con cái chăm cha mẹ bị lẫn hay rơi vào cảnh một người làm hết, những người khác chỉ gửi tiền phụ. Lâu dần, người chăm chính vừa mệt vừa thấy bất công.
Một buổi họp gia đình ngắn có thể thay đổi nhiều thứ. Hãy viết ra giấy mọi việc trong tuần như đưa đi khám, mua thuốc, tắm cho cha mẹ, trực đêm, nấu ăn, trông những buổi chiều, rồi chia theo người, theo ngày. Người ở xa không trực được thì nhận phần gọi video mỗi tối, đặt thuốc hoặc trả chi phí thuê người.
Người chăm chính cần có ít nhất một ngày nghỉ trọn vẹn mỗi tuần, không phải kiểu nghỉ nhưng vẫn để điện thoại bên cạnh.
Ba cách chăm sóc thay thế tạm thời để người chăm được nghỉ
Chăm sóc thay thế tạm thời là nhờ người khác chăm người bệnh trong một khoảng thời gian để người chăm chính được nghỉ ngơi. Tại Hạnh Phúc Viên, gia đình có thể chọn một trong ba mức, tùy sức khỏe của cụ và điều kiện của gia đình.
Chăm sóc ban ngày. Người thân gửi cụ đến trung tâm vào buổi sáng và đón về vào chiều tối. Tại đây, các cụ được theo dõi sức khỏe, tập vận động và tham gia các hoạt động rèn luyện trí nhớ cùng bạn bè đồng lứa. Hình thức này giúp gia đình có trọn vẹn thời gian ban ngày để làm việc hoặc nghỉ ngơi. Hiện Hạnh Phúc Viên cung cấp hai lựa chọn linh hoạt là Gói Hạnh Phúc (350.000 – 400.000 đồng/ngày) và Gói Trọn Vẹn (400.000 – 450.000 đồng/ngày). Bạn có thể tham khảo chi tiết tại dịch vụ chăm sóc ban ngày.

Chăm sóc ngắn ngày. Gia đình gửi cụ ở lại viện vài ngày đến vài tuần khi con cái đi công tác, khi người chăm chính bị ốm hoặc cần nghỉ ngơi vài ngày. Xem thêm tại dịch vụ chăm sóc ngắn ngày.
Chăm sóc nội trú. Khi bệnh đã sang giai đoạn cụ cần người theo sát cả ngày lẫn đêm và ở nhà không còn an toàn, việc cho cụ ở hẳn tại một trung tâm dưỡng lão cho người sa sút trí tuệ vẫn là một cách con cái chăm lo cho cha mẹ. Con cháu vẫn đến thăm, vẫn ăn cùng cụ, chỉ là phần việc nặng nhất đã có người chuyên làm.
| Tiêu chí | Chăm sóc ban ngày | Chăm sóc ngắn ngày | Chăm sóc nội trú |
| Phù hợp khi | Người chăm cần đi làm ban ngày, tối vẫn muốn cụ ở nhà | Con đi công tác, người chăm ốm hoặc cần nghỉ vài ngày | Cụ cần người theo sát 24 giờ, ban đêm hay đi lại |
| Người chăm được nghỉ | Mỗi ngày một buổi | Liền vài ngày đến vài tuần | Phần chăm sóc hằng ngày |
| Chi phí tại Hạnh Phúc Viên | 350.000 đến 450.000 đồng/ngày | Hỏi viện theo số ngày ở | Gói suy giảm trí nhớ 15 đến 32 triệu đồng/tháng tùy loại phòng |

Chăm sóc chính mình không phải là ích kỷ
Nhiều người con thấy có lỗi khi nghĩ đến việc nghỉ ngơi. Nhưng nếu người chăm ngã bệnh thì cả nhà còn khó khăn hơn. Bạn nên duy trì đều vài việc nhỏ sau.
- Ngủ đủ ít nhất vài đêm mỗi tuần, nhờ người khác trực đêm thay.
- Giữ lịch khám sức khỏe của chính mình, nhất là khi đã ngoài 50 tuổi.
- Có một người để nói chuyện thật lòng, như bạn thân, anh chị em hoặc một nhóm những người cũng đang chăm cha mẹ bị lẫn.
- Cho phép mình buồn, mệt, giận. Những cảm xúc đó là bình thường và không làm bạn thành người con tệ.
Khi nào nên cân nhắc nơi chăm sóc chuyên biệt
Không có mốc tuổi hay mốc giai đoạn chung cho mọi nhà. Tuy nhiên, nếu gia đình gặp từ hai tình huống dưới đây trở lên, đó là lúc nên đi tham quan một nơi chăm sóc chuyên biệt.
- Cụ đã đi lạc hoặc suýt đi lạc ít nhất một lần.
- Ban đêm cụ thức, đi lại, khiến người chăm mất ngủ liên tục nhiều tuần.
- Cụ không còn tự tắm, tự đi vệ sinh, cần người đỡ mỗi lần.
- Người chăm chính đã có dấu hiệu kiệt sức như bảng ở trên.
Gia đình ở TP.HCM có thể tìm hiểu dịch vụ của một viện dưỡng lão cho người giảm trí nhớ TPHCM để xem môi trường sống, hoạt động rèn trí nhớ và đội ngũ chăm sóc trước khi quyết định.

Câu hỏi thường gặp
Gửi cha mẹ bị lẫn vào viện có làm bệnh nặng thêm không?
Những tuần đầu, người bệnh có thể bối rối vì môi trường mới. Gia đình nên mang theo đồ dùng quen thuộc, kể cho điều dưỡng thói quen của cụ và đến thăm đều đặn. Nhiều cụ sau vài tuần quen nếp sinh hoạt sẽ ăn ngủ đều hơn so với khi ở nhà một mình.
Gói chăm sóc ban ngày có nhận người bệnh Alzheimer không?
Việc tiếp nhận phụ thuộc vào giai đoạn bệnh và hành vi của cụ. Gia đình nên đưa cụ đến để viện đánh giá trực tiếp, kèm hồ sơ khám gần nhất và danh sách thuốc đang dùng.
Người chăm nên nghỉ bao lâu một lần?
Mỗi tuần ít nhất một ngày trọn vẹn và vài tháng một lần nên có một đợt nghỉ dài hơn vài ngày. Dịch vụ chăm sóc ngắn ngày được dùng cho chính những đợt nghỉ này.
Chăm sóc cha mẹ già bị Alzheimer là chặng đường dài nhiều năm. Người chăm phải được nghỉ ngơi thì mới đi hết chặng đường đó cùng cha mẹ được.
Nếu cần tư vấn thêm về các gói dịch vụ hỗ trợ, Quý gia đình có thể liên hệ Hạnh Phúc Viên qua hotline 0567 39 79 79 hoặc đến trực tiếp địa chỉ 182/13/64 Hồ Văn Long, KP2, phường Bình Tân, TP.HCM để được hỗ trợ chu đáo nhất.
Bài viết mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán và tư vấn của bác sĩ.


