Ngứa toàn thân ở người già là tình trạng khá phổ biến, gây khó chịu kéo dài và ảnh hưởng không nhỏ đến sinh hoạt cũng như giấc ngủ của Người cao tuổi. Vậy nguyên nhân ngứa là gì và đâu là những biện pháp giảm ngứa an toàn, hiệu quả? Bài viết dưới đây Viện dưỡng lão Hạnh Phúc Viên sẽ tổng hợp chi tiết.
I. Vì sao người già dễ bị ngứa toàn thân?
Dưới đây là những nguyên nhân phổ biến khiến Người cao tuổi dễ bị ngứa kéo dài:
1. Da lão hoá
Khi tuổi tác tăng cao, da mất dần độ ẩm và lớp dầu tự nhiên, trở nên khô, mỏng và kém đàn hồi. Hàng rào bảo vệ da suy yếu khiến da dễ bị kích thích, bong tróc và gây cảm giác ngứa lan tỏa khắp cơ thể.
2. Dị ứng và kích ứng
Ngứa toàn thân ở người già thường xuất hiện khi làn da nhạy cảm phản ứng với các yếu tố gây dị ứng hoặc kích ứng trong sinh hoạt hằng ngày. Các sản phẩm như xà phòng, sữa tắm có tính tẩy rửa mạnh, bột giặt, nước xả vải, mỹ phẩm hoặc thậm chí nguồn nước sinh hoạt đều có thể làm da bị khô, đỏ và ngứa.
Do hàng rào bảo vệ da ở Người cao tuổi đã suy yếu, những tác nhân này dễ gây kích ứng lan rộng, dẫn đến cảm giác ngứa toàn thân kéo dài nếu không được thay đổi và chăm sóc da đúng cách.
3. Bệnh lý da liễu
Một số bệnh da thường gặp ở Người cao tuổi như viêm da cơ địa, viêm da tiếp xúc, nấm da, ghẻ hoặc vảy nến có thể gây ngứa kéo dài, tái phát nhiều lần nếu không được điều trị đúng cách.
4. Bệnh lý toàn thân
Ngứa toàn thân ở người già đôi khi là dấu hiệu của các bệnh lý bên trong như bệnh gan, thận, tiểu đường, rối loạn tuyến giáp hoặc thiếu máu. Trong các trường hợp này, ngứa thường không kèm phát ban rõ ràng và kéo dài dai dẳng.
5. Tác dụng phụ của thuốc
Ông bà thường phải sử dụng nhiều loại thuốc điều trị bệnh mạn tính. Một số thuốc có thể gây khô da, dị ứng hoặc tác dụng phụ gây ngứa.
6. Yếu tố môi trường – sinh hoạt
Thời tiết hanh khô, phòng điều hòa, tắm nước quá nóng, vệ sinh da chưa đúng cách hoặc ít uống nước cũng là những yếu tố làm tình trạng ngứa toàn thân ở người già trở nên nghiêm trọng hơn.
II. Khi nào ngứa toàn thân ở người già là dấu hiệu nguy hiểm?
Không phải mọi trường hợp ngứa toàn thân ở người già đều đáng lo ngại. Tuy nhiên, nếu tình trạng ngứa xuất hiện kèm theo các dấu hiệu bất thường dưới đây, gia đình cần đặc biệt lưu ý và đưa Người cao tuổi đi thăm khám sớm:
- Ngứa kéo dài, không cải thiện dù đã chăm sóc da: Cơn ngứa dai dẳng nhiều tuần, không thuyên giảm dù đã dưỡng ẩm, thay đổi sữa tắm hoặc điều chỉnh sinh hoạt có thể liên quan đến bệnh lý bên trong.
- Ngứa toàn thân nhưng không có tổn thương da rõ ràng: Đây là dấu hiệu thường gặp ở các bệnh lý gan, thận, rối loạn nội tiết hoặc bệnh máu, ông bà cần được kiểm tra chuyên sâu.
- Ngứa kèm theo sụt cân, mệt mỏi, chán ăn: Những biểu hiện này có thể cảnh báo các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng, không nên chủ quan.
- Ngứa tăng nhiều vào ban đêm, gây mất ngủ: Tình trạng này ảnh hưởng lớn đến thể chất và tinh thần Người cao tuổi, đồng thời có thể liên quan đến bệnh da liễu hoặc bệnh toàn thân.
- Ngứa kèm vàng da, nước tiểu sẫm màu: Đây là dấu hiệu nghi ngờ bệnh lý gan mật, ông bà cần được thăm khám và điều trị kịp thời.
- Ngứa xuất hiện sau khi dùng thuốc mới: Đây có thể là phản ứng dị ứng hoặc tác dụng phụ của thuốc, người chăm sóc cần thông báo ngay cho bác sĩ để được điều chỉnh phù hợp.
III. Biện pháp giảm ngứa toàn thân an toàn cho người già
Để cải thiện tình trạng ngứa toàn thân ở người già, bạn cần áp dụng các biện pháp an toàn, phù hợp với thể trạng và nguyên nhân gây ngứa:
1. Chăm sóc và bảo vệ da
Người cao tuổi nên tắm bằng nước ấm vừa phải, tránh nước quá nóng vì dễ làm khô da và tăng cảm giác ngứa. Việc sử dụng sữa tắm dịu nhẹ, ít hương liệu và thoa kem dưỡng ẩm ngay sau khi tắm sẽ giúp duy trì độ ẩm, bảo vệ hàng rào da và hạn chế ngứa tái phát.
2. Điều chỉnh sinh hoạt – môi trường
Người chăm sóc nên giữ không gian sống thông thoáng, tránh không khí quá khô do điều hòa hoặc thời tiết. Ông bà nên mặc quần áo rộng rãi, chất liệu cotton thoáng mát, thấm hút mồ hôi tốt. Đồng thời, hạn chế gãi mạnh vì có thể làm tổn thương da và khiến tình trạng ngứa nặng hơn.
3. Sử dụng thuốc (theo chỉ định bác sĩ)
Trong trường hợp ngứa toàn thân ở người già kéo dài hoặc nghi ngờ liên quan đến bệnh lý, Người cao tuổi cần được thăm khám để xác định nguyên nhân. Bác sĩ có thể chỉ định thuốc kháng histamin, thuốc bôi giảm ngứa hoặc điều trị bệnh nền nếu cần. Người chăm sóc không tự ý dùng thuốc để tránh tác dụng phụ không mong muốn.
4. Biện pháp tự nhiên hỗ trợ
Một số biện pháp tự nhiên như uống đủ nước, tăng cường rau xanh, trái cây, hạn chế đồ cay nóng và rượu bia có thể giúp cải thiện tình trạng ngứa từ bên trong. Ngoài ra, tắm bằng nước lá dịu nhẹ hoặc chườm mát đúng cách cũng có thể hỗ trợ giảm ngứa, nhưng cần đảm bảo an toàn và phù hợp với làn da người già.
IV. Cách phòng ngừa ngứa toàn thân ở Người cao tuổi
Phòng ngừa ngứa toàn thân ở người già đóng vai trò quan trọng trong việc giúp ông bà luôn cảm thấy dễ chịu, hạn chế tái phát và nâng cao chất lượng cuộc sống:
- Duy trì độ ẩm cho da hằng ngày: Bạn nên thoa kem dưỡng ẩm phù hợp cho da Người cao tuổi, đặc biệt sau khi tắm, giúp da không bị khô, bong tróc.
- Lựa chọn sản phẩm vệ sinh dịu nhẹ: Bạn nên ưu tiên sữa tắm, xà phòng không chứa chất tẩy rửa mạnh, ít hương liệu để hạn chế kích ứng da và giảm nguy cơ ngứa toàn thân.
- Xây dựng thói quen sinh hoạt khoa học: Người già nên tắm rửa đúng cách, tránh tắm quá lâu hoặc nước quá nóng. Uống đủ nước mỗi ngày sẽ hỗ trợ cấp ẩm cho da từ bên trong.
- Giữ môi trường sống thông thoáng: Không gian sinh hoạt nên được vệ sinh sạch sẽ, thông gió tốt, tránh ẩm mốc và không khí quá khô do điều hòa.
- Ăn uống lành mạnh, cân đối dinh dưỡng: Người cao tuổi nên hạn chế thực phẩm cay nóng, nhiều dầu mỡ, tăng cường rau xanh, trái cây và thực phẩm giàu vitamin để giúp da khỏe mạnh hơn.
- Khám sức khỏe định kỳ: Việc kiểm tra sức khỏe định kỳ giúp phát hiện sớm các bệnh lý tiềm ẩn có thể gây ngứa toàn thân, từ đó có hướng điều trị và phòng ngừa hiệu quả.
Ngứa toàn thân ở người già không chỉ gây khó chịu mà còn có thể là dấu hiệu phản ánh tình trạng sức khỏe bên trong của Người cao tuổi. Hy vọng những chia sẻ trên của Viện dưỡng lão Hạnh Phúc Viên đã giúp ông bà sống thoải mái hơn, hạn chế biến chứng và nâng cao chất lượng cuộc sống mỗi ngày.
